Nhà lắp ghép là nhà mà phần lớn cấu kiện được làm sẵn ở xưởng, chở tới nơi rồi lắp lại, thay vì xây từng viên gạch tại chỗ. Người ta chọn nó khi cần nhà gọn, dựng nhanh, có thể tháo dời: căn phòng cho thuê trong vườn, quán cà phê nhỏ, nhà nghỉ ở farm, chỗ ở tạm. Bài này nói hai kiểu nhà lắp ghép hay gặp, ưu nhược của từng kiểu, những thứ phải tính khi thiết kế và chi phí phụ thuộc vào gì.

Nhà lắp ghép một tầng vách ốp gỗ, mặt kính lớn, bậc thềm gỗ, đặt giữa vườn cây — Nhà lắp ghép một tầng ốp gỗ, hiên và bậc thềm gỗ phía trước

Hai kiểu nhà lắp ghép hay gặp

Khung thép và tấm panel. Khung là thép hình hoặc thép hộp, vách và mái là tấm panel có lõi cách nhiệt kẹp giữa hai lớp tôn. Kiểu này hay dùng cho văn phòng công trường, kho, ki ốt. Mặt ngoài thường đơn điệu nên nhiều nơi ốp thêm gỗ ở mặt tiền và hiên.

Nhà gỗ lắp ghép. Cột, dầm, vách ván, sàn đều bằng gỗ, gia công và đánh số ở xưởng, chở tới công trình rồi lắp bằng mộng, bu lông, vít. Kiểu này hợp homestay, bungalow, nhà nghỉ vườn, nơi cần cái nhìn ấm và gần cây cỏ. Đây là phần xưởng bên mình làm, chủ yếu bằng gỗ thông.

Hai kiểu không loại trừ nhau: có nhà dùng khung thép cho phần chịu lực, ốp gỗ cả trong lẫn ngoài.

Ưu điểm và nhược điểm

Ưu điểm:

Phần lớn việc làm ở xưởng nên ít phụ thuộc thời tiết, công trường gọn, ít bụi và vật liệu thừa.
Thời gian lắp tại chỗ ngắn hơn xây gạch, đỡ ảnh hưởng tới khu vực xung quanh, hợp với khu đang kinh doanh.
Nhẹ hơn nhà gạch nên móng đơn giản hơn, hợp đất vườn, đất đồi.
Tháo ra dời đi được nếu thiết kế từ đầu theo từng mảng.

Nhược điểm:

Cách nhiệt, cách âm phải tính riêng. Vách mỏng mà không có lớp cách nhiệt thì mùa hè rất nóng.
Mối nối giữa các mảng, chỗ bắt vít trên mái là nơi dễ dột nếu làm ẩu.
Nhà gỗ cần bảo dưỡng lớp phủ định kỳ, nhất là mặt hướng nắng và mưa tạt.
Thủ tục xây dựng không phải lúc nào cũng nhẹ hơn: nhà dựng cố định lâu dài thì vẫn cần làm thủ tục theo quy định ở địa phương.

Nhà gỗ nhỏ một tầng mái một dốc, vách ván ngang, đặt trên chân kê, bậc gỗ và ghế ngoài hiên — Mẫu nhà gỗ tiny house S5: nhà nhỏ đặt trên chân kê, hợp kiểu lắp ghép trong vườn

Nhà lắp ghép dùng vào việc gì

Phòng cho thuê, homestay, farmstay: mỗi căn 15–30 m² kiểu bungalow, hoặc 20–60 m² nếu có thêm phòng khách, bếp nhỏ.
Quán cà phê, quầy bán hàng: mặt tiền mở, nhiều kính, hiên gỗ. Xem thêm bài nhà lắp ghép làm quán cà phê nhỏ.
Nhà nghỉ trong vườn, phòng làm việc riêng: tách khỏi nhà chính, yên tĩnh.
Glamping, khu nghỉ trên đồi: nhà dáng vòm, chữ A, cabin nhỏ rải rác.

Nhà gỗ dáng vòm cong, mặt trước ốp ván gỗ sáng, cửa kính đôi và cửa sổ tròn, lối đi đá dẫn vào — Mẫu bungalow B1 mái vòm: dáng hay gặp ở các khu glamping

Thiết kế nhà lắp ghép cần tính những gì

Công năng và diện tích: ở mấy người, có phòng tắm trong nhà không, có bếp không. Phòng tắm trong nhà gỗ cần sàn và chân tường chống thấm riêng.
Móng và nền: nhà gỗ lắp ghép thường kê trên móng trụ hoặc dầm, sàn nâng khỏi đất để gầm thoáng, chân gỗ không chạm đất ẩm. Cách chọn móng theo nền đất xem bài móng nhà gỗ.
Mái và chống nóng: chọn mái có lớp cách nhiệt, mái đua đủ rộng che vách và cửa. So sánh các loại mái ở bài mái nhà gỗ ngói, tôn hay mái lá.
Điện nước: đi đường ống, dây điện trong vách từ lúc gia công, đỡ phải đục khoét về sau.
Đường vận chuyển: cấu kiện dài cần xe vào được tới gần chỗ dựng. Đất dốc, đường hẹp thì phải chia cấu kiện ngắn hơn ngay từ bản vẽ.
Hướng nắng: mặt kính lớn quay về hướng tây sẽ rất nóng buổi chiều.

Cabin gỗ khúc tròn xếp ngang, mái dốc, cửa sổ khung gỗ và bậc thềm nhỏ trước cửa — Mẫu cabin gỗ tròn B4: vách gỗ khúc xếp chồng, một kiểu lắp ghép khác với vách ván

Chi phí nhà lắp ghép phụ thuộc vào những gì

Không có một con số chung cho mọi nhà lắp ghép, vì mấy yếu tố sau làm chi phí chênh nhau nhiều:

Diện tích và hình khối: nhà vuông vức, mái hai dốc đơn giản đỡ công hơn nhà nhiều góc, nhiều mái.
Vật liệu khung và vách: khung thép panel, gỗ thông, hay khung thép ốp gỗ.
Mức hoàn thiện: có phòng tắm, bếp, điện nước, cửa kính lớn hay chỉ là phòng trống.
Móng và địa hình: đất bằng hay đất dốc, đất yếu cần gia cố.
Quãng đường vận chuyển và lắp đặt: xa xưởng, đường khó vào thì tốn hơn.

Giá cụ thể bên mình báo sau khi đã khảo sát chỗ dựng và chốt mẫu. Bài chi phí nhà lắp ghép theo m² nói kỹ hơn cách tính.

Nhà gỗ chữ A mái dốc xuống gần sát đất, mặt trước ốp gỗ nâu đỏ có cửa kính, sân lát đá phía trước — Mẫu nhà gỗ chữ A S4: mái dốc lớn thoát nước nhanh, ít mối nối mái

Đặt làm nhà gỗ lắp ghép ở xưởng

Xưởng ở Sóc Sơn (Hà Nội) và Q.12 (TP.HCM), khảo sát tận nơi kể cả ở tỉnh, lên mặt bằng và phối cảnh 3D trước khi gia công, rồi chở cấu kiện tới lắp toàn quốc. Màu gỗ chọn một trong bốn: tự nhiên, nâu đỏ, nâu cánh gián, gỗ cháy. Bạn chuẩn bị sẵn: vị trí đất, kích thước khu dựng, ảnh đường vào, số người ở và các phòng cần có. Cách sắp phòng theo diện tích xem bài bố trí mặt bằng nhà lắp ghép, mẫu nhà xem ở trang nhà gỗ, dịch vụ ở trang thiết kế nhà gỗ.

Hỏi nhanh về nhà lắp ghép

Nhà lắp ghép có phải xin phép xây dựng không?

Tuỳ địa phương và mục đích dùng. Nhà dựng cố định để ở hoặc kinh doanh lâu dài thường vẫn cần thủ tục như nhà khác, nên hỏi chính quyền nơi dựng trước khi làm.

Tháo nhà lắp ghép đi chỗ khác có được không?

Được nếu thiết kế từ đầu theo từng mảng, liên kết bằng bu lông, vít. Phần móng ở chỗ cũ thì không mang theo được.

Nhà gỗ lắp ghép có nóng không?

Gỗ bản thân dẫn nhiệt kém hơn tôn, nhưng mái mới là chỗ quyết định. Mái có lớp cách nhiệt, có mái đua và gầm sàn thoáng thì nhà mát hơn nhiều.

Cần làm nhà gỗ theo không gian của bạn?Xưởng VintageDecor nhận thiết kế nhà gỗ và thi công nhà gỗ: khảo sát tận nơi, bản vẽ 2D, xem 3D trước khi làm, bảo hành 24 tháng.

Mẫu nhà gỗ của xưởng VintageDecor