Nhà chòi có vách

Khi nào nên chọn chòi có vách

Chòi để ngỏ bốn phía mát nhất, nhìn vườn rộng nhất. Nhưng có mấy trường hợp chòi ngỏ dùng không thoải mái, và một hai mặt vách giải quyết được:

• Gió lùa. Chòi ở chỗ trống, ven ao, ven đồng, mùa gió bấc ngồi lâu là lạnh. Một vách kín quay về hướng gió là đủ khác.
• Mưa hắt. Mái chìa đỡ được mưa thẳng, còn mưa xiên vẫn hắt ướt ghế ở mặt đón gió. Vách ở mặt đó giữ ghế khô.
• Nắng chiều. Mặt quay về hướng tây chiều nào cũng bị rọi. Vách lam có khe chắn nắng mà gió vẫn qua.
• Nhà bên, đường đi. Sân sát hàng xóm hay mặt đường thì ngồi chòi ngỏ như ngồi giữa phố. Vách sau kín cho chỗ ngồi riêng.
• Để đồ qua đêm. Đệm ngồi, ấm chén, đồ làm vườn để trong chòi kín đỡ ướt, đỡ phải mang ra mang vào.
• Muỗi. Vách ván bớt được chỗ hở, nhưng muốn ngồi tối không bị đốt thì cửa đi, cửa sổ phải có lớp lưới. Nói với xưởng từ lúc lên bản vẽ để chừa khung.

Đổi lại, chòi có vách tốn gỗ hơn, bên trong tối và bí hơn nếu không tính đường gió. Phần thông gió có ở mục bên dưới.

T43 vách sau dài, chắn gióT95 vách lam chắn nắng chiềuT82 tường gạch có lò sưởiT124 vách kệ để đồ

Kín một mặt, hai mặt, ba mặt hay kín hẳn

Có vách không có nghĩa là đóng kín cả bốn phía. Số mặt kín nên theo vị trí chòi trong vườn:

• Kín một mặt: vách sau, ghế băng tựa vào vách. Hợp chòi sát bờ ao hay quay lưng ra đường; mặt mở nhìn ra cảnh đẹp nhất.
• Kín hai mặt liền góc: đặt vào góc vườn giáp hai bờ rào, ghế chữ L chạy theo hai vách. Góc vườn bỏ trống thành một chỗ ngồi riêng.
• Kín ba mặt: mặt trước làm cửa lùa ván lớn. Đẩy hết sang hai bên là cả mặt chòi mở ra vườn, kéo lại khi gió tạt.
• Kín bốn mặt: có cửa đi, cửa sổ, dùng như một phòng nhỏ. Mẫu thân kín hai tầng còn có ban công tầng trên nhìn ra vườn.

T78 kín một mặt, mái lệchT112 kín hai mặt góc vườnT123 ba mặt vách, cửa lùaT90 thân kín hai tầng

Vách ván, vách lam, mắt cáo hay vách lửng

Vách không nhất thiết là một mảng ván kín. Chọn loại vách là chọn mức kín:

• Ván đứng kín: che gió, che mưa, che tầm nhìn hoàn toàn. Dùng cho mặt quay ra đường hay hướng gió chính.
• Lam gỗ có khe: thanh gỗ xếp cách nhau, chắn nắng gắt và tầm nhìn từ ngoài, gió vẫn lùa qua.
• Mắt cáo: nửa dưới ván kín để tựa lưng, nửa trên lưới nan gỗ. Người ngồi trong nhìn ra được, người ngoài chỉ thấy lờ mờ. Treo được bồn hoa lên vách.
• Vách lửng có bậu: vách cao ngang lưng, trên là bậu gỗ bản rộng để cốc, chậu cây. Kín phần dưới, thoáng phần trên.
• Rèm tre cuốn treo dưới mép mái: thả xuống khi nắng, cuốn lên khi mát. Đây là cách che linh hoạt nhất.

T39 vách mắt cáo, bồn hoaT114 vách lửng bậu rộngT29 vách thấp, rèm tre cuốnCK2 vách lưới ô vuông

Cửa đi, cửa sổ và đường gió

Chòi có vách mà không tính đường gió thì trưa hè ngồi trong rất bí. Mấy nguyên tắc nên giữ:

• Cửa sổ ở hai mặt đối diện: gió vào bên này, ra bên kia, đi ngang qua chỗ ngồi. Chỉ có một ô cửa thì gió vào được mà không có lối ra.
• Ô thoáng sát nóc ở đầu hồi, hoặc mái hai tầng có khe: không khí nóng nhẹ, bốc lên đỉnh mái rồi thoát ra ở đó.
• Mái chìa ra ngoài vách đủ xa để ô cửa sổ vẫn mở được khi mưa nhỏ.
• Gầm sàn để thoáng, sàn kê trên chân đế hoặc bệ, không đặt sát đất. Vách kín giữ ẩm bên trong lâu hơn chòi ngỏ, nên gầm thoáng càng quan trọng.

Về cửa: cửa lùa ván lớn mở được cả một mặt; cửa đi một cánh đặt ở hông giữ cho mặt chính kín và gọn; ô cửa sổ nhỏ trên các mặt vách lấy thêm sáng. Số ô và cỡ ô cửa sổ là phần khách hay chỉnh khi đặt.

T106 hai mái lệch, khe lấy gióT94 mái hai tầng thoát nóngT110 đầu hồi nhỏ làm ô thoángT60 sàn nâng, gầm thoáng

Nhà chòi có vách dùng làm gì

Có vách, có cửa thì chòi không chỉ là chỗ ngồi hóng mát. Chòi có vách hay được làm thành: phòng trà nhỏ trải chiếu, đóng cửa lùa là yên; góc đọc sách, làm việc cuối vườn; kho đồ làm vườn liền chỗ ngồi nghỉ; chỗ ngồi uống nước cho khách homestay khi trời trở gió. Mấy mẫu dưới thuộc nhóm khác nhưng cùng ý chòi có vách, có cửa.

J99 một gian nhỏ cửa lùaT25 trà thất cửa kéoT102 một đầu làm khoJ7 chòi cửa kính trên hồ

Nếu cần ngủ lại, có điện nước, khu vệ sinh thì đó đã là một căn nhà nhỏ; xem nhà gỗ bungalow hoặc nhà gỗ Nhật Bản. Chòi có vách bền hay không phụ thuộc nhiều vào chân vách và gầm sàn; cách chăm có trong bài bảo quản chòi sân vườn.

Đặt đóng nhà chòi có vách

1. Ghi hướng: hướng gió mùa, hướng nắng chiều, phía nhà bên hay mặt đường so với chỗ đặt chòi. Đây là căn cứ chọn mặt kín.
2. Chụp ảnh từ chỗ định ngồi nhìn ra các phía, để xưởng biết mặt nào nên mở ra cảnh.
3. Nói chòi dùng làm gì: ngồi chơi, phòng trà hay cất đồ. Từ đó chọn kín mấy mặt, cửa lùa hay cửa đi, mấy ô cửa sổ, có cần lưới.
4. Chọn kiểu vách và màu gỗ: ván kín, lam, mắt cáo hay vách lửng; một trong năm màu gỗ thông.

Xưởng khảo sát tận nơi, kể cả ở tỉnh, lên bản vẽ mặt bằng và phối cảnh có đủ cửa, vách để bạn duyệt, rồi đóng tại xưởng Sóc Sơn (Hà Nội) hoặc Q.12 (TP.HCM), lắp đặt tận nơi, bảo hành 24 tháng. Chòi để ngỏ thì xem chòi vuông, chữ nhật và chòi lục giác, bát giác; mọi dáng chòi ở chòi gỗ sân vườn.

Gửi kích thước hoặc ảnh không gian qua Zalo 0966 555 333 (Hà Nội) hoặc 0989 653 653 (TP.HCM), bên mình vẽ mẫu và báo giá.

Câu hỏi thường gặp