Chòi sân vườn đứng ngoài trời quanh năm: mùa nắng gỗ khô co lại, mùa mưa gỗ ngấm nước nở ra, rêu mốc bám lên. Chòi gỗ bền hay không phụ thuộc nhiều vào mấy việc chăm đơn giản theo mùa. Bài này nói riêng về chòi gỗ: chỗ nào hay hỏng, mùa mưa làm gì, mùa nắng làm gì, và lịch kiểm tra trong năm.

Chòi gỗ mái ngói đỏ, cột gỗ nâu đỏ đứng trên vách đá thấp, trong có bàn ghế, lối đá dẫn vào — Chân cột đặt trên vách đá thấp, gỗ không chạm đất. Mẫu chòi T67

Chòi gỗ hay hỏng ở đâu

Chân cột: chỗ gần nền, nước mưa bắn lên, nước đọng quanh chân.
Mặt trên lan can, ghế băng, dầm hở: mặt nằm ngang hứng nắng và nước trực tiếp.
Mép mái, đầu kèo: nơi nước chảy qua, lá rụng đọng lại.
Sàn gỗ: khe ván bị lá, đất lấp kín thì nước không thoát, ván mục từ mặt dưới.
Mối nối: chỗ hai thanh gỗ gặp nhau giữ ẩm lâu nhất.

Trước mùa mưa

Lên xem mái: ngói vỡ, ngói xô, tấm lợp bong mép. Thay hoặc chỉnh lại trước khi mưa dầm.
Dọn lá trên mái, trong máng xối nếu có, ở các đầu kèo.
Khơi rãnh thoát nước quanh chòi, đất quanh chân cột không được trũng.
Quét sạch khe sàn gỗ để nước lọt xuống được.
Xem lớp sơn phủ ở chân cột, mặt lan can, mặt ghế. Chỗ nào bạc màu, nước không còn đọng thành giọt trên mặt gỗ thì phủ lại khi trời còn khô.

Chòi gỗ mái ngói đứng trên cột chìa ra mặt ao, lan can gỗ quanh sàn — Chòi chìa ra mặt nước: chân cột ngâm nước cần kiểm tra kỹ hơn. Mẫu chòi T96

Trong mùa mưa

Sau mỗi trận mưa lớn, xem mái có chỗ dột không, sàn có đọng nước không.
Nệm, gối ngoài chòi cất vào nhà hoặc dùng loại vải chịu nước. Nệm ướt để lâu trên ghế gỗ làm gỗ thâm.
Có gió bão thì cuốn mành, hạ rèm, buộc gọn đồ treo, tháo võng xuống. Rèm căng gió như cánh buồm, kéo lệch cột.
Rêu xanh bắt đầu bám ở chân cột, mặt bậc thì lau ngay, đừng để thành lớp dày.

Chòi gỗ vuông mái ngói hai dốc, võng vải căng giữa hai cột, sàn gỗ nâng thấp trong vườn cây — Võng, rèm nên tháo hoặc cuốn gọn khi có gió lớn. Mẫu chòi T105

Sau mùa mưa

Cọ rêu mốc bằng bàn chải mềm và nước, để khô hẳn. Không xịt nước áp lực mạnh sát mặt gỗ vì làm xơ gỗ.
Kiểm tra chân cột, dầm sàn: gõ thử, chỗ nào tiếng bộp, ấn thấy mềm thì cần xử lý.
Xem có dấu mối: đường đất bám dọc chân cột, mạt gỗ rơi quanh chân.
Siết lại vít, bu lông ở chân cột và lan can.

Thấy dấu mối thì đừng chỉ cạo đường đất rồi thôi. Mối thường đi từ dưới đất lên, nên phải tìm đường vào ở chân cột, gầm sàn, chỗ gỗ chạm đất hay chạm gạch ẩm. Chỗ gỗ đã bị ăn rỗng cần thay thanh mới. Việc xử lý mối nên nhờ người làm nghề diệt mối, nhất là khi chòi đặt gần nhà ở.

Mùa nắng nóng

Nắng gắt làm lớp sơn phủ bạc nhanh nhất ở mặt hướng tây và các mặt nằm ngang. Gỗ khô có thể nứt chân chim dọc theo thớ, đó là co ngót tự nhiên, không phải gỗ hỏng. Việc cần làm:

Phủ lại lớp bảo vệ khi thấy bạc màu, làm vào ngày khô ráo, tránh nắng gắt giữa trưa.
Không tưới cây sát chân cột mỗi ngày, nước tưới bắn lên chân cột lâu ngày cũng hỏng gỗ.
Bàn ghế gỗ trong chòi nên phủ cùng loại với chòi để bạc đều.

Chòi gỗ mái ngói âm dương có đầu đao, cột tròn đứng trên đế đá, sàn gỗ cạnh lối lát đá — Cột tròn trên đế đá: nước không ngấm lên chân cột. Mẫu chòi T62

Mái chòi theo từng loại

Mái ngói: bền, mát, nhưng ngói có thể xô sau gió lớn. Mỗi năm nhìn lại một lượt.
Mái tấm lợp, bitum: nhẹ, kiểm tra mép tấm và đinh vít có bong không.
Mái lá: mau xuống cấp nhất, phải thay lá theo thời gian, dễ có côn trùng làm tổ.

Chọn mái cho chòi từ đầu xem bài chọn mái cho chòi gỗ.

Chòi gỗ bát giác mái tấm bitum xám, lan can gỗ quanh sàn, đặt giữa bãi cỏ — Mái bitum nhẹ: xem mép tấm sau mỗi mùa gió. Mẫu chòi T63

Lịch kiểm tra trong năm

Đầu mùa mưa: mái, rãnh nước, khe sàn, lớp phủ chân cột.
Cuối mùa mưa: rêu mốc, mối, chỗ mềm mục, vít lỏng.
Giữa mùa nắng: lớp phủ bạc, vết nứt, phủ lại nếu cần.

Chòi của xưởng làm bằng gỗ thông, sơn một trong 4 màu: tự nhiên, nâu đỏ, nâu cánh gián, gỗ cháy. Khi phủ lại, chọn đúng tông đang có để màu đều. Xem thêm bài bảo dưỡng đồ gỗ ngoài trời, phần đèn và điện trong chòi ở bài điện và chiếu sáng cho chòi, các mẫu ở trang chòi sân vườn.

Hỏi nhanh về bảo quản chòi sân vườn

Bao lâu nên kiểm tra chòi một lần?

Ít nhất hai lần một năm, trước và sau mùa mưa. Sau mỗi trận bão nhìn qua mái và chân cột.

Bao lâu phải sơn phủ lại chòi gỗ?

Không có một mốc chung, tuỳ nắng mưa từng nơi và loại lớp phủ. Khi nước không còn đọng thành giọt trên mặt gỗ, màu bạc đi rõ, là lúc phủ lại.

Chòi gỗ có cần che chắn khi bão không?

Cuốn rèm, tháo võng, buộc gọn đồ treo là quan trọng nhất. Mái và chân cột làm chắc từ đầu thì không cần che kín cả chòi.

Cần làm sân vườn theo không gian của bạn?Xưởng VintageDecor nhận thiết kế sân vườn và thi công sân vườn: khảo sát tận nơi, bản vẽ 2D, xem 3D trước khi làm, bảo hành 24 tháng.

Mẫu chòi gỗ sân vườn của xưởng VintageDecor