Chọn cổng gỗ, nhiều người nhìn kiểu ván và màu trước. Thật ra cái quyết định cổng dùng có sướng hay không là cách cánh mở ra: quay vào sân, quay ra ngoài, hay chạy ngang dọc hàng rào. Cổng quay mà sân hẹp thì cánh đập vào xe, vào chậu cây. Cổng trượt mà không có đoạn rào đủ dài thì không có chỗ cho cánh chạy. Bài này đi qua từng kiểu mở, mỗi kiểu cần bao nhiêu chỗ và hợp lối vào nào. Ảnh trong bài là mẫu tham khảo, xưởng đóng theo mẫu bằng gỗ thông.

Cổng gỗ ván ngang màu nâu sẫm giữa hai trụ gỗ, phía sau là sân lát đá và một chiếc ô tô đỗ trong sân — Cổng ván ngang đặt sát lối xe vào, khi mở cánh chạy ngang chứ không quét vào sân

Trước hết: cánh quay cần bao nhiêu chỗ

Cổng bắt bản lề vào trụ thì khi mở, mép ngoài cánh quét thành một phần tư vòng tròn. Bán kính vòng đó bằng đúng bề rộng cánh. Cánh rộng 1,5 m thì phía bên trong (hoặc bên ngoài, tuỳ chiều mở) phải để trống một hình quạt bán kính 1,5 m, không đặt chậu, không đỗ xe, không có bậc thềm. Đây là con số bạn tự đo được ngay hôm nay bằng thước dây.

Từ đó có ba câu hỏi để chọn kiểu mở:

Phía sau cổng còn trống bao nhiêu khi xe đỗ trong sân?
Hai bên cổng có đoạn tường hay rào thẳng, đủ dài cho cánh chạy không?
Mặt sân trước cổng phẳng hay dốc lên, dốc xuống?

Cổng hai cánh: lối vào chính, có xe ra vào

Hai cánh bằng nhau, mở ra hai phía từ giữa. Vì chia đôi bề rộng nên mỗi cánh chỉ quét nửa lối vào, hình quạt nhỏ hơn hẳn so với một cánh lớn cùng bề rộng. Đây là kiểu quen nhất cho cổng chính nhà vườn, nhà phố có sân, lối vào có ô tô.

Cổng gỗ hai cánh màu nâu đỏ giữa hai trụ vuông, phần trên là dải nan thưa, phần dưới ván đứng khít — Mẫu cổng gỗ C44: hai cánh đều nhau, nan thoáng phía trên, ván khít phía dưới

Điểm cần tính với cổng hai cánh:

Chỗ quét: mỗi bên một hình quạt bằng bề rộng một cánh. Lối vào 3 m thì mỗi cánh khoảng 1,5 m.
Chỗ giữa hai cánh: cần then cài hoặc chốt xuống đất để hai cánh không bị gió đẩy.
Trụ: cánh càng lớn thì trụ càng phải to và chôn chắc, vì toàn bộ sức nặng cánh treo lên một bên trụ.

Cổng một cánh: lối đi bộ, cổng phụ, vườn sau

Một cánh hẹp, vừa một người đi hoặc dắt xe đạp. Chỗ quét nhỏ, đóng mở nhẹ tay, hợp lối ra vườn rau, cổng sau, cổng phụ đặt cạnh cổng chính. Muốn lối vào có dáng rõ ràng thì làm thêm xà ngang trên đầu hai trụ như cổng ngõ nhà quê.

Cổng gỗ một cánh hẹp ghép ván đứng giữa hai trụ có xà ngang trên đầu, hai bên là hàng rào thanh ngang thấp — Mẫu cổng gỗ C48: cửa ngõ một cánh, then gỗ cài, lối sỏi dẫn vào vườn

Cổng một cánh không hợp lối có ô tô. Nếu cố làm một cánh rộng 3 m thì cánh rất nặng, quét một hình quạt lớn, bản lề và trụ chịu lực lệch về một phía nên dễ xệ đầu cánh.

Cánh lệch to nhỏ và cửa ngách: đi bộ hằng ngày, xe thỉnh thoảng

Nhiều nhà có xe nhưng ngày thường chỉ đi bộ, đi xe máy. Mở cả cổng lớn mỗi lần ra ngõ vừa mất sức vừa mau mòn bản lề. Có hai cách giải:

Cổng mẹ con: một cánh rộng cho xe, một cánh hẹp cho người, đặt cạnh nhau giữa ba trụ. Ngày thường chỉ mở cánh nhỏ.
Cửa ngách trong cánh lớn: trổ một cửa nhỏ ngay trong lòng cánh lớn, có bản lề và then riêng. Cánh lớn đứng yên, người bước qua cửa ngách rồi khép lại.

Cổng gỗ hai cánh lệch màu gỗ cháy sẫm, cánh lớn bên trái và cánh nhỏ bên phải — Mẫu cổng gỗ C49: cánh lớn cho xe, cánh nhỏ cho người đi bộ

Mẫu có cửa ngách tham khảo ở cổng gỗ C56. Cửa ngách cần ngưỡng dưới để cánh lớn vẫn cứng, nên khi bước qua phải nhấc chân một chút. Nhà có người già hoặc hay dắt xe máy qua thì cổng mẹ con dễ dùng hơn.

Cổng trượt: sân hẹp, lối dốc, không có chỗ cho cánh quay

Cánh không bắt bản lề mà chạy ngang trên ray sát mặt đất, khi mở nép vào trước đoạn rào bên cạnh. Ưu điểm lớn nhất: phía trước và phía sau cổng không cần để trống, xe đỗ sát cổng vẫn mở được, sân dốc cũng không lo cánh cạ xuống đất.

Cổng gỗ hai cánh ván đứng màu nâu đỏ tách sang hai bên, giữa là lối vào, trên đầu có xà ngang nối hai trụ cao — Mẫu cổng gỗ C61: hai cánh trượt tách sang hai bên, lối vào mở ở giữa

Đổi lại, cổng trượt có ba điều kiện:

Đoạn rào hoặc tường để cánh chạy vào dài ít nhất bằng bề rộng cánh. Cổng một cánh trượt rộng 3 m cần một đoạn thẳng 3 m bên cạnh. Chia hai cánh tách hai bên thì mỗi bên chỉ cần nửa.
Ray phải nằm trên nền phẳng và cứng. Đất cát, lá cây, sỏi rơi vào ray làm kẹt bánh. Lối vào toàn sỏi thì nên đổ một dải nền cứng chỗ đặt ray.
Phần ray, bánh xe là phụ kiện sắt. Xưởng làm phần cánh gỗ và trụ; loại ray, bánh đang có thì xưởng sẽ báo khi tư vấn.

Cổng gấp xếp: chỗ quét ngắn, không cần ray

Mỗi bên chia thành hai cánh hẹp nối bản lề với nhau. Khi mở, cánh gấp đôi lại và xếp sát trụ, nên phần quét ra chỉ bằng nửa so với cổng hai cánh thường. Kiểu này hợp sân rộng vừa phải mà trước cổng có bồn cây, bậc thềm hay mép ao không cho cánh lớn quét qua.

Cổng gỗ bốn cánh ghép ván đứng giữa hai trụ vuông, đặt bên bờ ao, phía sau là mặt nước và hàng cây — Mẫu cổng gỗ C52: bốn cánh, mỗi bên gấp đôi lại khi mở

Cổng gấp nhiều bản lề hơn, mỗi bản lề là một chỗ cần kiểm tra vít sau mùa mưa. Đổi được chỗ quét ngắn thì phải chịu thêm việc đó.

Chọn theo mặt bằng nhà bạn

Cổng sát vỉa hè: cho cánh mở vào trong sân. Cánh mở ra ngoài sẽ chắn người đi đường và dễ bị xe va.
Sân dốc lên phía trong: cánh mở vào sẽ cạ đất ở cuối vòng quay. Cách giải là mở ra ngoài nếu có chỗ, làm cánh hở chân cao hơn, hoặc chuyển sang cổng trượt.
Chỗ nhiều gió: cánh ván kín hứng gió như cánh buồm. Cổng hai cánh cần chốt xuống đất cả hai cánh, cổng trượt thì không lo bị gió đập.
Có xe nhưng ít khi lấy ra: cổng mẹ con hoặc cổng có cửa ngách.

Kích thước cổng theo loại xe đọc ở bài kích thước cổng gỗ theo loại xe. Then, bản lề, khoá cho từng kiểu mở xem ở bài chọn khoá và phụ kiện cổng gỗ.

Khi đặt đóng, bạn gửi cho xưởng bề rộng lối vào giữa hai trụ (hoặc chỗ định dựng trụ), chiều cao muốn làm, chiều dài đoạn tường hai bên, và một tấm ảnh chụp từ trong sân nhìn ra. Xưởng khảo sát tận nơi nếu cần, lên bản vẽ cho cả cổng lẫn khoảng quét của cánh rồi mới đóng. Gỗ thông, màu chọn trong 4 màu: tự nhiên, nâu đỏ, nâu cánh gián, gỗ cháy. Các mẫu khác xem ở trang cổng gỗ sân vườn.

Hỏi nhanh về kiểu mở cổng gỗ

Cổng gỗ nên mở vào trong hay ra ngoài?

Cổng sát đường thì mở vào trong. Chỉ mở ra ngoài khi sân trong quá chật hoặc dốc, và phía ngoài là đất nhà mình, không lấn lối đi chung.

Cổng trượt bằng gỗ có nặng quá không?

Cánh gỗ thông khá nhẹ so với cổng sắt đặc. Cánh lớn thì chia hai cánh tách hai bên để mỗi cánh nhẹ hơn và cần đoạn rào ngắn hơn.

Lối vào 2,5 m nên làm một cánh hay hai cánh?

Hai cánh, mỗi cánh khoảng 1,25 m. Một cánh 2,5 m quá nặng cho một bên trụ và quét chỗ rất rộng.

Cần làm ngoại thất gỗ theo không gian của bạn?Xưởng VintageDecor nhận thiết kế ngoại thất gỗ và thi công ngoại thất gỗ: khảo sát tận nơi, bản vẽ 2D, xem 3D trước khi làm, bảo hành 24 tháng.

Mẫu cổng gỗ của xưởng VintageDecor