Chòi Uống Trà Sân Vườn: Chỗ Đặt, Kích Cỡ, Mẫu Đẹp

Một chòi uống trà đẹp không nằm ở mái cong hay gỗ đắt, mà ở chỗ ngồi vào thấy dễ chịu: có bóng mát, nhìn ra cảnh đẹp nhất của vườn, đủ chỗ cho bàn trà và số người hay ngồi cùng. Bài này đi theo đúng thứ tự xưởng hỏi khách khi dựng chòi uống trà sân vườn: đặt ở đâu, rộng bao nhiêu, ngồi bệt hay ngồi ghế, để mở hay có vách, rồi tới đèn buổi tối và giữ gỗ.

Đặt chòi uống trà ở đâu trong vườn

Chòi uống trà dùng nhiều nhất vào sáng sớm và chiều muộn, nên chọn chỗ theo hai buổi đó.

Bóng mát: đừng để mặt ngồi chính quay về hướng tây. Đặt cạnh cây lớn thì mát, nhưng không nên sát dưới tán: lá rụng đầy mái, nhựa cây rơi xuống sàn, mùa bão lo cành gãy.
Hướng nhìn: kê một chiếc ghế đẩu ở chỗ định đặt, ngồi xuống nhìn quanh. Mặt mở quay về phía hồ, khóm cây đẹp; mặt lưng quay về nhà hàng xóm hay lối đi.
Gần nước: chòi cạnh ao, hồ cá mát và có tiếng nước. Đổi lại muỗi nhiều hơn, gỗ ẩm hơn, nên sàn cần nâng cao, gầm thoáng.
Không quá xa nhà: uống trà là phải đun nước, mang ấm chén ra vào. Chòi ở cuối vườn thì nên có lối đi lát đá và tính sẵn đường điện cho ấm đun.

Chòi gỗ sàn chìa ra mặt ao, lan can ba mặt — Sàn chìa ra mặt ao, ngồi uống trà ngay trên mặt nước. Mẫu T96

Chòi uống trà rộng bao nhiêu thì đủ

Cỡ chòi tính từ bàn trà ra ngoài. Bàn trà cho 4 đến 6 người thường dài 80 đến 120 cm, rộng 50 đến 60 cm. Quanh bàn là chỗ người ngồi, và hai kiểu ngồi khác nhau khá nhiều:

Ngồi bệt trên đệm: từ mép bàn ra chừng 55 cm là đủ.
Ngồi ghế: cần khoảng 75 cm để kéo ghế, đứng lên ngồi xuống không vướng lan can.

Nên cùng một chòi vuông lòng 3 m, ngồi bệt được 6 người khá thoải mái, kê bàn ghế thì 4 người là vừa. Hay có khách 8 đến 10 người thì chọn chòi lớn hơn, hoặc làm ghế băng chạy theo lan can để bớt chỗ kéo ghế. Chòi vuông thường từ 2,5 × 2,5 m tới 3,5 × 3,5 m; chòi lục giác, bát giác đường kính 3 đến 4 m.

Sơ đồ mặt bằng chòi uống trà 3x3 m ngồi bệt và bàn ghế — Cùng chòi 3 × 3 m: ngồi bệt quanh bàn thấp và kê bàn ghế (sơ đồ gợi ý, vẽ theo tỉ lệ).

Ngồi bệt hay ngồi bàn ghế

Câu này nên trả lời trước khi chọn mẫu chòi uống trà, vì nó quyết định cả sàn lẫn lan can.

Ngồi bệt hợp người uống trà lâu, thích ngả lưng, nhà có trẻ nhỏ. Bàn trà thấp cao khoảng 30 đến 35 cm, đặt trên phản gỗ hoặc sàn ván có đệm. Sàn phải khô sạch nên thường là sàn nâng, có bậc để dép. Lan can cũng nên thấp, vì mắt người ngồi bệt chỉ cao chừng 80 cm so với sàn; lan can cao sẽ che mất vườn.

Ngồi bàn ghế hợp người lớn tuổi, người đau gối, hoặc chòi vừa uống trà vừa ăn uống. Bàn cao 72 đến 75 cm, ghế cao mặt ngồi 42 đến 45 cm, có tựa lưng thì ngồi lâu đỡ mỏi. Sàn có thể là ván nâng thấp, gạch hay sỏi.

Nhà có cả hai kiểu người thì dùng phản gỗ rời: cần thì kê giữa chòi, khi khác dịch sang một bên, đặt thêm bàn ghế.

Chòi gỗ vuông có phản gỗ lớn ngồi bệt uống trà — Phản gỗ lớn giữa chòi, ngồi xếp bằng quanh khay trà. Mẫu T97

Chòi gỗ nhỏ có hai ghế băng đối diện và bàn ở giữa — Hai ghế băng có tựa đối diện nhau qua một bàn cố định. Mẫu T109

Để mở bốn phía hay đóng vách

Chòi để mở mát nhất, nhìn vườn rộng nhất. Nhưng ngồi uống trà lâu thì mấy chuyện nhỏ thành phiền: gió bấc thổi nguội ấm trà, mưa xiên hắt ướt đệm, muỗi lúc chạng vạng, nhà bên nhìn sang.

Không cần đóng kín cả chòi. Một vách sau chắn hướng gió chính, một tấm rèm tre cuốn ở mặt hay hắt mưa, hay ô cửa có lưới cho buổi tối thường là đủ. Muốn chòi thành phòng trà nhỏ, cất được ấm chén và đệm qua đêm, thì đóng ba mặt hoặc kín hẳn, có cửa đi và cửa sổ. Cách đặt vách và chọn loại vách có ở trang nhà chòi có vách.

Chòi gỗ có vách thấp, ghế băng và rèm tre cuốn dưới mép mái — Vách ngang lưng người ngồi, rèm tre thả xuống khi nắng hay mưa hắt. Mẫu T29

Nhà chòi uống trà kiểu Nhật

Nhắc tới nhà chòi uống trà, nhiều người nghĩ ngay tới trà thất Nhật: mái ngói xám thấp, sàn chiếu, bàn trà thấp, cửa kéo khung nan. Dáng này hợp việc uống trà vì mọi thứ kéo người ngồi xuống thấp và chậm lại. Mái vươn xa che kín hiên nên mưa nhỏ vẫn ngồi được.

Chọn hướng này thì tính luôn khu vườn quanh chòi: lối đá dẫn vào, vài khóm cây cắt tỉa, đèn đá thấp. Đặt giữa bãi cỏ trống thường trông lạc hơn đặt ở góc vườn có sỏi, có cây. Sàn chiếu dễ ẩm mùa nồm, cách xử lý có trong bài sàn tatami và chiếu trong nhà gỗ Nhật Bản. Mái, hiên, sàn nâng của dáng này xem ở trang chòi kiểu Nhật.

Chòi trà thất kiểu Nhật sàn tatami, bàn trà thấp, đèn lồng dưới mái — Sàn tatami, bàn trà thấp, lan can hạ theo tầm mắt người ngồi bệt. Mẫu T47

Trà thất gỗ nhỏ cửa kéo shoji nhìn ra sân sỏi — Trà thất nhỏ, cửa kéo khung nan nhìn ra sân sỏi. Mẫu J8

Đèn buổi tối và giữ gỗ bền

Uống trà tối cần ánh sáng dịu. Một đèn treo giữa chòi thả thấp ngang bàn, hoặc vài đèn tường nhỏ ở cột là đủ. Nên dùng ánh vàng ấm: nước trà lên màu đẹp hơn, và thường ít hút côn trùng hơn ánh trắng. Chòi ngồi bệt thì bóng phải có chụp để khỏi rọi vào mắt. Lối từ nhà ra chòi nên có vài đèn thấp, nhất là chỗ bậc lên. Đi dây và ổ cắm ngoài trời xem bài điện và chiếu sáng cho chòi sân vườn.

Chòi uống trà dùng thường xuyên nên gỗ chịu nhiều hơn chòi chỉ để ngắm. Các mẫu của xưởng đóng bằng gỗ thông, phủ một trong bốn màu: tự nhiên, nâu đỏ, nâu cánh gián và gỗ cháy. Vài việc nhỏ giữ gỗ bền:

Lau ngay nước trà đổ, để khô dễ thành vết sẫm.
Không để đệm ướt nằm trên sàn qua đêm.
Mép sàn và bậc ở phía hay hắt mưa xuống màu nhanh nhất. Khi nước không còn đọng thành giọt mà thấm vào gỗ thì phủ lại chỗ đó.
Giữ gầm sàn thoáng, quét lá trên mái sau mùa lá rụng.

Cân nhắc loại gỗ thì đọc bài chọn loại gỗ cho chòi ngoài trời; các dáng chòi khác có ở trang chòi sân vườn.

Trà thất gỗ với đèn lồng giấy tròn treo giữa gian lúc hoàng hôn — Một đèn lồng giấy treo giữa gian đủ sáng cho bàn trà buổi tối. Mẫu J18

Câu hỏi thường gặp

Chòi uống trà nhỏ nhất làm được bao nhiêu?

Cho hai đến bốn người ngồi bệt quanh bàn trà thấp, chòi vuông lòng khoảng 2,5 × 2,5 m là dùng được. Nhỏ hơn thì đi lại dễ vướng cột. Ngồi ghế thì nên rộng thêm vì cần chỗ kéo ghế. Xưởng khảo sát tận nơi để chốt cỡ theo khoảng sân thật.

Chòi uống trà lợp mái thế nào cho mát?

Mái dốc và có khe thoát nhiệt sát đỉnh thì dưới mái đỡ hầm. Mái chìa xa ngoài cột che được nắng xiên và mưa hắt cho chỗ ngồi. Chòi lục giác, bát giác hay làm mái hai tầng, khe giữa hai tầng là chỗ hơi nóng thoát ra.

Có đổi được màu gỗ không?

Được. Màu trong ảnh mẫu chỉ là ví dụ; khi đặt bạn chọn một trong bốn màu tự nhiên, nâu đỏ, nâu cánh gián hoặc gỗ cháy. Chòi kiểu Nhật thường hợp màu sẫm như gỗ cháy. Xưởng lên bản vẽ phối cảnh để bạn xem màu trước khi đóng.

Ở tỉnh có làm không, bảo hành thế nào?

Xưởng đóng tại Sóc Sơn (Hà Nội) và quận 12 (TP.HCM), khảo sát tận nơi kể cả ở tỉnh, giao và lắp đặt toàn quốc. Chòi gỗ được bảo hành 24 tháng. Bạn gửi ảnh khoảng sân và kích thước sơ bộ để xưởng tư vấn trước.

Mẫu chòi gỗ sân vườn của xưởng VintageDecor