Nhà chòi 2 tầng có hai nghĩa. Một là chòi có hai lớp mái chồng lên nhau, bên dưới vẫn chỉ một sàn ngồi. Hai là chòi có hai tầng sàn: tầng dưới ngồi uống trà, tầng trên lên bằng cầu thang để ngắm vườn. Kiểu thứ hai làm khó hơn hẳn vì có cầu thang, lan can và sàn trên phải chịu người đứng.

Hai tầng mái và hai tầng sàn khác nhau ra sao

Chòi hai tầng mái nhìn cao và bề thế, nhưng cấu tạo không khác chòi thường bao nhiêu: cột, xà, sàn ngồi một tầng, chỉ thêm một lớp mái nhỏ trên đỉnh. Mẫu chòi lục giác T61 hai tầng mái là dáng quen của kiểu này, đỉnh còn có chóp lam thông gió.

Chòi gỗ T61 lục giác hai tầng mái màu sẫm, chóp lam trên đỉnh, cuối lối đá giữa hai cây xén chóp — T61: hai lớp mái, một tầng sàn

Chòi hai tầng sàn thì thật sự có hai mặt sàn. Mẫu chòi T104 sàn cao trên cột đặt sàn ngồi trên bốn cột cao, cầu thang gỗ thẳng dẫn lên, gầm để trống làm chỗ ngồi bóng mát hoặc kê bàn ghế ở dưới.

Chòi gỗ T104 mái chóp ngói, sàn nâng cao trên bốn cột, cầu thang gỗ thẳng có tay vịn dẫn lên — T104: sàn ngồi trên cao, gầm để trống

Hai tầng mái: lớp mái trên để làm gì

Giữa hai lớp mái có một khoảng hở gọi là cổ mái. Hơi nóng dưới mái bốc lên rồi thoát qua khe này, nên ngồi trong chòi mát hơn mái kín một lớp. Đó là lý do chòi hai tầng mái hay được chọn cho vườn nắng.

Chòi gỗ T94 vuông bốn cột nhìn từ góc bên, khe hở thoáng giữa hai tầng mái ngói — T94: cổ mái hở giữa hai lớp mái

Mẫu chòi vuông T94 mái chồng cho thấy rõ khe đó. Dáng tám cạnh thì có chòi bát giác T98, hai tầng mái tám mặt, chóp gỗ tiện. Mái hai lớp tốn thêm vật liệu và công lợp, nặng hơn mái một lớp nên cột và xà phải tính chắc hơn. Chọn ngói, lá hay tấm lợp cho mái thì xem bài chọn mái cho chòi gỗ.

Chòi gỗ T98 bát giác màu gỗ cháy nhìn từ góc bên, cổ mái hở giữa hai tầng ngói, chóp gỗ trên đỉnh — T98: tám mặt mái, cổ mái hở

Hai tầng sàn: tầng dưới ngồi, tầng trên ngắm

Chòi hai tầng sàn hợp vườn rộng hoặc có cảnh xa đáng nhìn: ao, đồi, ruộng. Ngồi cao hơn vài mét thì tầm nhìn vượt qua hàng rào và tán cây thấp. Tầng dưới tận dụng làm chỗ ngồi râm, chỗ để đồ làm vườn hoặc kê võng.

Chòi gỗ T104 nhìn từ phía sau, lan can song đứng bao quanh sàn cao, cầu thang nhìn thấy qua gầm chòi để trống — Lan can bao kín sàn trên, gầm để trống

Muốn tầng trên kín như một phòng nhỏ thì có chòi T90 thân kín ban công: thân ván ngang hai tầng, mỗi tầng hai ô cửa sổ, ban công gỗ chạy ngang giữa thân. Kiểu này dùng được làm chỗ đọc sách, chỗ ngủ trưa hay phòng chơi cho trẻ. Tầng dưới đứng trên chân cột thấp, gầm thoáng nên sàn ít ẩm.

Chòi gỗ T90 thân ván ngang hai tầng có cửa sổ ô vuông, ban công gỗ giữa thân, mái chóp ngói dốc, đứng trên chân cột thấp — T90: hai tầng thân kín, ban công gỗ

Cầu thang: thẳng hay chạy dọc hông

Cầu thang chiếm khá nhiều đất. Thang thẳng đặt chính diện như T104 dễ đi, nhưng thò ra trước chòi một đoạn dài. Thang chạy dọc hông thì gọn hơn, ôm sát một mặt chòi. Đặt thang ở phía nào thì nên nhìn hướng lối đi chính trong vườn.

Chòi gỗ T104 nhìn chính diện, cầu thang thẳng có tay vịn song đứng hai bên dẫn lên sàn cao — Thang thẳng chính diện, tay vịn hai bên

Số đo dưới đây lấy từ bộ quy chuẩn nhà ở IRC của Mỹ. Đây là quy chuẩn nước ngoài, không phải quy định ở Việt Nam, bên mình chỉ dùng làm mốc tham khảo: bậc cao tối đa khoảng 19,7 cm, mặt bậc sâu tối thiểu khoảng 25,4 cm. Bậc thấp, mặt bậc rộng thì người lớn tuổi đi đỡ mỏi. Ngoài trời, mặt bậc nên có rãnh chống trơn và nghiêng nhẹ cho nước mưa chảy đi. Tay vịn nên chạy suốt từ bậc dưới cùng lên tới sàn, cầm được cả khi trời tối.

Chòi gỗ T104 nhìn mặt bên, cầu thang gỗ chạy chéo lên sàn, gầm chòi để trống — Nhìn từ hông: độ dốc của thang

Lan can sàn trên phải đủ cao, đủ dày song

Sàn cao là chỗ dễ ngã nhất. Cũng theo IRC của Mỹ (chỉ để tham khảo), sàn cao hơn khoảng 76 cm so với mặt đất đã phải có lan can, lan can cao tối thiểu khoảng 91 cm, khe giữa các song không lọt được quả cầu đường kính 10 cm. Con số 10 cm đặt ra để đầu trẻ nhỏ không chui lọt.

Cận ban công chòi T90, lan can gỗ bản dày gác trên con sơn lượn, cửa sổ ô vuông phía sau — Ban công T90: lan can gác trên con sơn

Nhà có trẻ con thì nên dùng song đứng thay song ngang, vì song ngang trẻ trèo lên như thang. Tay vịn bản dày, cạnh bào tròn để tì tay ngồi ngắm cũng thoải mái.

Sàn trên đỡ bằng gì

Sàn trên phải chịu bàn ghế, chịu cả lúc nhiều người đứng dồn về một phía để ngắm cảnh. Vì vậy dầm sàn của chòi hai tầng làm to hơn dầm sàn chòi thường, ôm chặt vào cột bằng mộng hoặc bulông, thêm các thanh chống chéo từ cột lên dầm để chòi không rung lắc.

Cận dầm sàn chòi T104 gác vào cột vuông, có khối gỗ đệm và đầu bulông ở mối nối, thanh chống chéo từ cột lên dầm — Dầm sàn ôm cột, chống chéo bên dưới

Cột của chòi hai tầng sàn cũng dài hơn, nên chân cột phải đứng trên móng chắc, cao hơn mặt đất để gỗ không ngấm nước. Diện tích sàn hợp cho bao nhiêu người ngồi thì xem bài kích thước chòi gỗ theo diện tích sân vườn.

Câu hỏi về chòi 2 tầng

Đất hẹp có làm chòi hai tầng sàn được không?

Được nếu đặt cầu thang dọc hông và chọn sàn vuông nhỏ. Chòi hai tầng sàn chiếm ít đất hơn hai chòi một tầng mà vẫn có hai chỗ ngồi.

Chòi hai tầng mái có cao hơn chòi một mái nhiều không?

Cao hơn một đoạn bằng lớp mái trên và cổ mái. Nếu chòi đặt dưới tán cây thấp thì nên đo trước để mái không chạm cành.

Tầng trên có che mưa được không?

Mái chìa xa và lan can kín nửa dưới thì che được mưa nhỏ. Mưa tạt mạnh thì nên thêm rèm cuốn hoặc làm thân kín như T90.

Các mẫu chòi khác nằm trong mục chòi sân vườn. Bạn chụp vài góc vườn rồi gửi qua 0966 555 333, xưởng nhận đóng theo yêu cầu và sẽ đến khảo sát trước khi vẽ.

Mẫu chòi gỗ sân vườn của xưởng VintageDecor