Sàn gỗ ngoài trời ghép khít mép nhìn rất gọn lúc mới lắp. Vài tháng sau, qua một mùa mưa, nhiều sàn ghép khít bắt đầu đội ván, cong mép, đọng nước. Nguyên nhân thường nằm ở khe hở giữa các tấm ván. Bài này giải thích vì sao phải chừa khe, khe hẹp hay rộng quá thì sao, và chừa thế nào cho đúng. Phần chọn vật liệu, thi công chung nằm ở bài thiết kế sàn gỗ ngoài trời. Ví dụ thực tế có sàn gỗ ngoài trời SG1, sàn gỗ ngoài trời SG5 và sàn gỗ ngoài trời SG6, mỗi mẫu đổi được kích thước theo chỗ đặt.

Cận cảnh hai tấm ván sàn gỗ ngoài trời đã bạc màu, khe giữa đọng giọt nước và vài chiếc lá khô — Khe giữa hai ván: chỗ nước mưa và lá nhỏ thoát xuống

Vì sao sàn ngoài trời phải có khe

Gỗ hút ẩm và nhả ẩm theo thời tiết. Mùa mưa, ván hút nước và nở ra theo bề rộng. Mùa khô, ván co lại. Khe hở là chỗ để ván nở mà không đội vào ván bên cạnh. Khe cũng là đường thoát nước: nước mưa chảy xuống dưới sàn thay vì đọng trên mặt ván.

Gỗ co giãn chủ yếu theo bề ngang của ván, rất ít theo chiều dài. Vì vậy khe giữa hai cạnh dài của ván là khe quan trọng nhất.

Khe hẹp quá thì sao

Ván đội lên: mùa mưa ván nở, không còn chỗ, đẩy nhau cong mép hoặc bật vít.
Nước đọng: nước không thoát xuống kịp, đọng trên mặt, gỗ nhanh xuống màu và trơn.
Rác kẹt: khe mảnh dễ bị đất cát, lá vụn lấp kín, nước lại càng không thoát.
Bên dưới bí: không khí không lưu thông, mặt dưới ván và dầm ẩm lâu, dễ mục.

Khe rộng quá thì sao

Gót giày nhọn, chân ghế mảnh, bánh xe đồ đạc dễ kẹt vào khe.
Đồ nhỏ như chìa khoá, nhẫn, đồ chơi trẻ em rơi xuống dưới sàn.
Lá, rác lọt xuống nhiều, khó vệ sinh dưới gầm sàn.
Sàn nhìn rời rạc, mất cảm giác liền mặt.

Sàn gỗ màu cháy bao quanh bể bơi nhỏ trong vườn, ván chạy thẳng hàng quanh mép bể — Sàn quanh bể bơi: nước bắn lên liên tục, khe thoát nước càng quan trọng. Mẫu SG4

Chừa khe bao nhiêu và chừa thế nào

Khe sàn ngoài trời thường chỉ vài milimét. Con số đúng cho sàn nhà bạn phụ thuộc mấy điều sau, nên bên thi công phải hỏi và tính:

Độ ẩm của gỗ lúc lắp: gỗ đã sấy khô thì sẽ còn nở ra khi gặp mưa, phải chừa khe rộng hơn một chút. Gỗ đang ẩm thì sẽ co lại khi khô, lắp sát hơn vì khe sẽ tự mở.
Bề rộng ván: ván bản rộng nở nhiều hơn ván bản hẹp, khe tương ứng cũng phải rộng hơn.
Mùa lắp: lắp giữa mùa mưa khác lắp giữa mùa khô. Hỏi bên thi công họ đã tính tới chưa.
Chỗ đặt sàn: sàn có mái che ít ướt hơn sàn lộ thiên, sàn sát mặt nước ẩm hơn sàn trên sân khô.

Thợ thường dùng một miếng cữ có bề dày cố định kẹp giữa hai ván khi bắt vít, để khe đều suốt cả mặt sàn. Khe đều quan trọng không kém khe đúng: một sàn khe chỗ rộng chỗ hẹp nhìn rất xấu.

Cận cảnh góc sàn gỗ màu cháy ván xếp chéo trong khung viền thẳng, đặt trên nền gạch — Ván xếp chéo trong khung viền: khe đều theo một hướng. Mẫu SG16

Đầu ván, mép ván và khung xương

Giữa đầu hai ván nối tiếp nhau trên cùng một hàng cũng nên chừa một khe nhỏ, và mối nối phải nằm trên dầm đỡ. Ván sát tường nhà nên cách tường một khoảng, không ép sát, để ván nở không đẩy vào tường và nước không đọng ở chân tường.

Bên dưới, dầm và khung xương phải đủ dày, đặt đủ dày đặc để ván không võng. Khoảng trống dưới sàn phải thoáng để gió lùa. Xem bài độ dày ván sàn gỗ ngoài trời và hệ khung xương.

Cận cảnh sàn gỗ lát vỉ ô bàn cờ, các vỉ ván đổi hướng xen nhau, góc có trụ lan can gỗ — Vỉ lát ô bàn cờ: mỗi vỉ có khe riêng, nước thoát theo từng ô. Mẫu SG7

Giữ khe thông sau khi lắp

Khe có tác dụng khi khe còn thông. Quét lá, đất trên mặt sàn thường xuyên. Mỗi đợt dọn lớn, dùng que mỏng hoặc vòi xịt để đẩy rác kẹt trong khe xuống. Sàn quanh gốc cây hay dưới giàn leo rụng lá nhiều thì cần làm việc này thường hơn.

Sàn gỗ nâu đỏ bao quanh gốc cây lớn, giữa sàn là ghế băng vuông ôm thân cây — Sàn quanh gốc cây: lá rụng nhiều, cần quét khe thường hơn. Mẫu SG2

Xưởng đóng sàn gỗ ngoài trời bằng gỗ thông đã sấy và xử lý, có bốn màu: tự nhiên, nâu đỏ, nâu cánh gián, gỗ cháy. Khảo sát tận nơi để xem nền, độ dốc thoát nước và chỗ sàn hứng mưa. Các mẫu có ở mục sàn gỗ ngoài trời. Chọn màu vân xem bài chọn màu vân gỗ sàn ngoài trời.

Sàn cong ván: lỗi do khe hay do chỗ khác

Không phải ván cong nào cũng do khe hẹp. Ván cong lõm giữa như lòng máng thường do mặt dưới ẩm hơn mặt trên, tức là gầm sàn bí, nước đọng bên dưới. Ván vồng ở mép, đội lên nhau thì mới là chuyện khe quá khít. Ván xoắn ở đầu thường do vít bắt thiếu, hoặc dầm bên dưới thưa. Vì vậy khi sàn có vấn đề, nhìn cả bên dưới chứ đừng chỉ cạy ván ra nới khe. Gầm sàn nên có lối gió lùa, không chất đồ, không để đất lấp sát mặt dưới ván.

Hỏi nhanh về khe hở sàn gỗ

Sàn gỗ ngoài trời có cần chừa khe không?

Có. Khe cho ván chỗ giãn nở và cho nước mưa thoát xuống dưới.

Khe hở sàn gỗ ngoài trời bao nhiêu là đủ?

Thường vài milimét. Gỗ khô lúc lắp và ván bản rộng thì chừa rộng hơn một chút.

Sàn ghép khít có sửa được không?

Ván đã đội thì phải tháo, bắt lại có chừa khe. Ván cong nặng thì thay tấm mới.

Cần làm ngoại thất gỗ theo không gian của bạn?Xưởng VintageDecor nhận thiết kế ngoại thất gỗ và thi công ngoại thất gỗ: khảo sát tận nơi, bản vẽ 2D, xem 3D trước khi làm, bảo hành 12 tháng.

Mẫu sàn gỗ ngoài trời của xưởng VintageDecor