Đất hẹp mà cần nhiều chỗ ngủ thì lên hai tầng: vẫn một móng, một mái, nhưng sàn ở được gấp đôi. Chỉ cần thêm một hai chỗ ngủ thì gác lửng hoặc gác áp mái nhẹ việc hơn. Kiểu nào cũng vậy, cầu thang sẽ lấy một khoảng đáng kể ở tầng dưới, nên phải vẽ nó vào mặt bằng ngay từ đầu chứ không chêm vào sau.

Hai tầng chồng lên cùng một mặt bằng

Nhà gỗ 2 tầng S90 mái bốn dốc là dạng dễ hiểu nhất: mặt bằng vuông, hai tầng chồng thẳng lên nhau, mái hiên thấp bao quanh tầng trệt. Hai tầng cùng một mặt bằng thì chỗ ở gấp đôi mà mái và móng vẫn chỉ có một. Tầng trệt để sofa, bàn ăn, tầng trên dành cho phòng ngủ.

Nhà gỗ homestay S90 hai tầng màu gỗ cháy: mái ngói xanh rêu chồng hai lớp, hiên lan can bao quanh tầng trệt, cột hiên trên bệ đá — S90: hai tầng mái chồng, hiên vòng tầng trệt

Mẫu homestay S84 tầng trên nhô ra chia mỗi tầng hai phòng giường đôi. Phòng trên lầu kín đáo hơn, cửa sổ nhìn qua ngọn cây.

Phòng ngủ tầng trên nhà S84: vách gỗ nâu đỏ, giường đôi, đèn ngủ hai bên, bàn nhỏ cạnh cửa sổ, cửa ra phía cầu thang — Phòng ngủ tầng trên của S84

Gác lửng, gác áp mái: thêm chỗ ngủ mà không thêm tầng

Gác lửng là một tấm sàn chỉ phủ một phần phòng, phần còn lại để cao tới nóc. Nhà Nhật J101 gác lửng nhìn ngoài như nhà một tầng, nhưng mái dựng đủ cao để giấu bên trong một gác vừa một hai tấm nệm. Phòng khách bên dưới vẫn lộ kèo lên tới nóc nên không bí.

Bên trong nhà gỗ Nhật J101: thang gỗ dựng sát vách lên gác lửng có lan can, tầng dưới trải chiếu, bàn thấp và đệm xanh — J101: gác phủ một phần, phòng dưới vẫn cao tới nóc

Gác áp mái thì phủ cả nhà, nằm gọn trong lòng mái dốc. Homestay S75 gác áp mái trổ bốn cửa sổ mái để có ánh sáng và chỗ đứng thẳng, nhưng hai bên chân mái vẫn thấp. Muốn gác rộng hơn thì nâng tường tầng dưới thêm một đoạn trước khi lên mái.

Phòng gác nhà S75: trần ốp ván theo hai dốc mái, kèo lộ, cửa sổ mái đưa nắng xuống giường đôi, lan can gỗ quây lỗ cầu thang — S75: gác trong lòng mái, sáng nhờ cửa sổ mái

Với bungalow nhỏ, bungalow B15 gác lửng cửa vòm đặt ô cửa vòm trên đầu hồi để lấy sáng cho gác. Thang lên gác thường dốc, nên phòng cho người lớn tuổi đặt ở tầng dưới.

Bungalow B15: hai khối mái ngói đỏ cam, cửa sổ vòm trên đầu hồi lấy sáng cho gác, hiên bốn cột lan can con tiện — B15: cửa sổ vòm trên hồi là chỗ của gác

Cầu thang chiếm bao nhiêu chỗ

Mỗi bậc nên cao từ 150 tới 180 mm, mặt bậc rộng từ 240 tới 300 mm. Công thức kiểm tra quen thuộc là hai lần chiều cao cộng một lần mặt bậc vào khoảng 600 đến 650 mm. Khoảng trống trên đầu khi đi thang tối thiểu 2 m theo Neufert, có tài liệu đòi 2,15 m.

Ước lượng tay cho dễ hình dung: giả sử từ mặt sàn dưới lên mặt sàn trên khoảng 3 m. Chia 18 bậc, mỗi bậc chừng 167 mm. Mặt bậc 260 mm thì 17 mặt bậc dài khoảng 4,4 m. Với vế rộng 0,9 m, thang một vế đã lấy gần 4 m² ở tầng dưới, chưa kể lỗ thang trên tầng hai phải đủ dài để không cụng đầu.

Gian chung tầng trệt nhà S90: sofa chữ L, bàn trà, bàn ăn sáu ghế, cầu thang gỗ một vế dựa vách dẫn lên lầu, trần lộ dầm — S90: thang một vế dựa vách, không cắt ngang phòng

Vì vậy thang nên chạy dọc một vách như S90, đừng cắt ngang giữa phòng, nhất là khi gian dưới vừa là phòng khách vừa là chỗ ăn. Gầm thang tận dụng làm tủ, như nhà Nhật J98 tầng trên lùi vào đóng cánh tủ ngay dưới các bậc.

Bên trong nhà gỗ Nhật J98: cầu thang gỗ dốc sát vách, gầm thang đóng tủ cánh gỗ, phòng chiếu bàn thấp, cửa lùa mở ra đồi chè — J98: gầm thang đóng tủ

Sàn tầng trên làm bằng gì

Sàn tầng trên phải gánh người, giường, tủ, nên cần dầm đủ khoẻ và đặt đủ dày. Khung sàn có thể bằng dầm gỗ hoặc thép hộp. Tiết diện dầm, khoảng cách dầm và độ dày sàn tính theo nhịp và chiều cao thực của từng nhà, bên mình khảo sát rồi mới chốt.

Nhà gỗ Nhật J37 nhìn góc bên: dãy đầu dầm sàn tầng trên lộ ra dưới mép ban công, cột gỗ, chân nhà kè đá — J37: đầu dầm sàn tầng trên lộ dưới ban công

Tầng trên chìa ra ngoài như S84 thì phần chìa đứng trên hàng cột, thành luôn mái hiên cho tầng dưới. Sàn gỗ truyền tiếng bước chân khá rõ, nên phòng ngủ tầng dưới đừng nằm ngay dưới lối đi tầng trên. Muốn bớt tiếng hơn nữa thì lót một lớp cách âm giữa ván sàn và trần tầng dưới, việc này phải làm lúc dựng khung, làm xong rồi mới thêm thì rất khó.

Nhà gỗ homestay S84 hai tầng: tầng trên chìa ra trên hàng cột gỗ, tạo hiên cho tầng dưới, mái ngói xanh rêu — S84: tầng trên chìa ra làm hiên cho tầng dưới

Đất dốc, đất hẹp: lệch tầng hoặc cầu thang ngoài nhà

Đất dốc thì không nhất thiết phải chồng tầng. Nhà Nhật J113 lệch tầng đặt hai khối theo hai cấp của sườn, nối nhau bằng mấy bậc gỗ trong lòng nhà. Mỗi khối đứng trên chân cột riêng theo mặt đất, không phải đào đắp nhiều.

Nhà gỗ Nhật J113 nhìn góc bên: hai khối vách ván đứng, mái khối sau cao hơn mái khối trước theo sườn đất, suối đá phía trước — J113: hai khối lệch cao theo sườn

Muốn tầng dưới không mất chỗ cho thang thì đưa thang ra ngoài. Homestay S77 hành lang ngoài làm cầu thang gỗ ở đầu hồi, lên một hành lang lan can chạy suốt mặt trước tầng trên. Mỗi phòng trên lầu có cửa riêng ra hành lang, hợp homestay cho thuê từng phòng.

Nhà gỗ homestay S77 hai tầng: hành lang lan can chạy suốt tầng trên, cầu thang gỗ ngoài nhà ở đầu hồi, suối đá phía trước — S77: thang ngoài nhà, hành lang chung tầng trên

Mấy câu hay được hỏi

Nhà gỗ 2 tầng có chắc bằng nhà một tầng không?

Chắc nếu khung được tính cho hai tầng ngay từ đầu: cột liền suốt hoặc nối đúng chỗ, giằng đủ, móng đủ tải. Đừng lấy nhà một tầng có sẵn rồi chồng thêm tầng lên.

Gác lửng có tính là một tầng không?

Trong cách nói thường ngày thì không, vì gác chỉ phủ một phần sàn. Nếu cần làm giấy tờ, bạn hỏi cơ quan cấp phép ở địa phương cách họ tính.

Muốn xem cả nhà Nhật lẫn nhà homestay hai tầng?

Dáng hai tầng kiểu Nhật nằm trong mục nhà gỗ kiểu Nhật, các dáng còn lại gom ở mục nhà gỗ đủ kiểu.

Khi nào bạn có số đo khu đất và biết cần mấy phòng ngủ, gọi 0966 555 333, bên mình vẽ thử phương án hai tầng và phương án gác để bạn đặt cạnh nhau mà chọn.

Mẫu nhà gỗ của xưởng VintageDecor