Xích đu gỗ ngoài vườn có hai cách dựng: treo dưới xà một giàn pergola, hoặc làm khung chữ A đứng riêng. Treo vào giàn thì gọn, có luôn mái nan che nắng, nhưng xà và cột phải đủ to vì ghế đu kéo giật theo nhịp chứ không đứng yên. Dây treo dùng xích không gỉ, xích mạ kẽm hoặc thừng sợi tổng hợp, bắt bằng bu lông mắt xuyên qua xà. Trước và sau ghế phải chừa đủ chỗ cho nhịp đu.

Treo dưới xà một giàn hoa

Nhiều nhà chọn cách này vì giàn vừa là khung vừa là mái. Giàn pergola P40 treo xích đu làm bằng gỗ thông màu gỗ cháy, bốn cột có thanh chống chéo ở đầu, ghế đu đôi treo dưới xà ngang chính giữa.

Giàn pergola P40 gỗ cháy nhìn thẳng, ghế xích đu đôi tựa nan ngang treo bằng thừng dưới xà, rào tre và rặng tre phía sau — P40: ghế đu đôi treo giữa xà ngang

Ghế đu nặng, lại đưa qua đưa lại, kéo xà theo từng nhịp. Giàn làm chỉ để cho cây leo có thể có xà mảnh, mối nối nhẹ. Muốn treo đu thì xà phải to bản, cột phải có chống chéo, chân phải neo chắc. Đang có giàn sẵn mà muốn treo thêm ghế, nên để thợ xem lại xà trước. Hai điểm treo trên xà thường để rộng hơn bề ngang ghế một chút, dây toả thành hình chữ V, ghế đỡ lắc ngang hơn khi người ngồi xuống hay đứng dậy.

Thừng, xích và móc treo

Theo hướng dẫn của This Old House, xích nên là thép không gỉ hoặc thép mạ kẽm để bền ngoài trời. Muốn trông mộc thì dùng thừng bện sợi nylon hoặc polyester loại dùng cho tàu thuyền, và kiểm tra dây ít nhất vài tháng một lần. Họ ước tổng tải lên dây cho một ghế đu là khoảng 600 pound, tức gần 270 kg kể cả ghế, và tải an toàn của dây không được thấp hơn mức đó.

Cận giàn P40: thừng to quấn qua xà ngang, thanh chống chéo ở đầu cột gỗ cháy, chốt gỗ tròn ở mối nối — Thừng quấn qua xà P40, chống chéo ở đầu cột

Thừng hợp cảnh vườn, cầm êm tay, ít kêu, nhưng nắng mưa làm sợi lão hoá dần. Xích bền hơn, chỉ có điều cầm lạnh tay và loại không mạ sẽ gỉ. Chỗ bắt vào gỗ nên dùng bu lông mắt xuyên qua xà, siết đai ốc phía trên. Giàn có rèm như giàn P19 rèm voan ghế treo thì treo một ghế mây đơn bằng một sợi xích ở giữa xà. Thừng thấy xơ sợi, bạc màu hay cứng lại là lúc nên thay, đừng đợi tới khi đứt.

Cận giàn P19: ghế mây tròn treo một sợi xích dưới xà, chùm đèn mây và rèm voan cam hai bên — P19: ghế mây đơn treo một sợi xích giữa xà

Chừa chỗ cho nhịp đu

Ghế đu cần khoảng trống trước và sau nhiều hơn bạn nghĩ. Sổ tay an toàn sân chơi công cộng của Uỷ ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ (CPSC) lấy khoảng trống trước và sau tối thiểu bằng hai lần chiều cao từ điểm treo xuống mặt đất. Con số đó tính cho trẻ chơi đu mạnh. Ghế đu ngồi thư giãn đưa nhẹ hơn nhiều, nhưng vẫn đừng đặt sát tường, sát chậu cây hay lan can.

Giàn P40 nhìn từ bên hông, ghế đu treo thừng dưới mái nan thưa, bãi cỏ trống phía trước và sau ghế — Nhìn từ bên: cần bãi trống trước và sau ghế

This Old House gợi ý treo ghế cách sàn khoảng 43 cm làm mốc ban đầu, rồi chỉnh theo người ngồi. Hai đầu ghế cách cột một quãng để ghế lắc ngang không đập vào cột. Nền dưới ghế để cỏ hoặc lát phẳng, tránh sỏi to dễ vấp chân.

Đặt ở chỗ có bóng chiều

Ghế đu là chỗ ngồi lâu, nên đặt nơi có bóng mát buổi chiều. Mái nan chỉ che được một phần, trồng dây leo lên cột thì vài mùa sau sẽ có mái lá. Ở P40, dây leo đã bò kín một cột.

Giàn P40 nhìn chéo, ghế đu treo thừng, dây leo bò kín một cột, rặng tre và hàng cau phía xa — Dây leo bò lên cột, dần thành mái lá cho ghế đu

Chỗ nắng cả ngày thì treo thêm rèm vải giữa các cột như P19, vén lên khi cần gió. Hướng ghế nên tránh nhìn thẳng về phía mặt trời lặn để ngồi buổi chiều khỏi chói mắt. Thừng và gỗ ngoài trời đều nên xem lại sau mỗi mùa mưa, cách làm có trong bài bảo quản đồ decor sân vườn.

Giàn P19 nhìn chéo, rèm voan cam vén về hai cột, ghế mây treo giữa, hai ghế gỗ đệm xanh trên sàn — P19: rèm voan che nắng chiều cho ghế treo

Ghế treo dưới hiên nhà gỗ

Không có vườn rộng thì treo ghế dưới hiên. Hiên nhà gỗ có sẵn xà và mái, ghế đơn treo sát vách nên không chiếm nhiều chỗ như đu đôi. Nhà gỗ homestay S3 mái chữ A treo một ghế mây ở góc hiên, cạnh cửa kính, tối bật đèn tường là có góc ngồi đọc sách.

Nhà gỗ homestay S3 mái gãy chữ A, mặt hồi ván sáng, ghế mây treo ở góc hiên, giỏ cây treo dưới mái — S3: ghế treo góc hiên, sát vách

Treo ở hiên thì chỗ bắt phải là xà hoặc dầm mái, không treo vào tấm trần hay lớp ốp. This Old House nói gọn: móc phải bắt vào thứ gì đó thuộc kết cấu. Các món gỗ khác cho vườn xem ở mục decor sân vườn.

Hỏi đáp về xích đu gỗ

Xích đu gỗ đơn giản nhất là kiểu nào?

Một ghế băng tựa nan treo bằng thừng dưới khung chữ A, hai đầu là hai chân chữ A, giữa là xà ngang. Khung đứng riêng nên đặt đâu cũng được, không cần giàn hoa. Chân khung phải neo xuống đất để không bị nhấc lên khi đu mạnh.

Treo xích đu vào cành cây được không?

Được nếu cành nằm ngang, to và khoẻ. Đừng quấn dây chặt quanh cành vì dây sẽ siết vào vỏ, nên lót đệm hoặc dùng đai bản rộng. Cây có nhiều cành khô thì không nên treo.