Pergola trên sân thượng khác pergola dưới đất ở ba chỗ. Chân cột không được khoan bừa xuống sàn, vì dưới lớp gạch là lớp chống thấm. Gió trên cao mạnh hơn, nên khung cần thanh chống chéo và neo chắc. Mái che thì tuỳ bạn chỉ cần đỡ nắng hay muốn ngồi được cả khi mưa. Trước hết, xem sân nhà bạn hợp kiểu dựa tường hay đứng riêng.

Dựa tường tum hay đứng riêng giữa sân

Sân thượng nhà phố thường có một mặt giáp tường tum cầu thang. Dựa giàn vào tường đó thì chỉ cần một hàng cột ngoài, đầu xà còn lại gối lên tường. Giàn P3 mái áp tường lấy sáng làm theo kiểu này: xà nghiêng gối vào tường nhà, hai cột ngoài đứng trên sân lát gạch.

Giàn pergola P3 gỗ nâu đỏ áp tường nhà trắng, xà nghiêng gối vào tường, mái tấm lấy sáng, giỏ hoa treo dưới xà — P3: một hàng cột, đầu xà gối vào tường

Kiểu dựa tường đỡ được cột nhưng phải bắt bát vào tường, nên tường phải đủ chắc và chỗ bắt phải trám kín cho nước khỏi chảy vào. Sân rộng, không có tường tựa thì làm giàn đứng riêng. Bộ P1 giàn liền bàn ghế là dạng gọn nhất: khung bốn cột có diềm mắt cáo, bàn bánh xe và hai ghế băng nằm trong lòng giàn. So kỹ hai kiểu có trong bài pergola dựa tường hay độc lập.

Bộ P1 trên sân thượng căn hộ cao tầng: giàn gỗ có diềm mắt cáo che bàn bánh xe và hai ghế băng, thành phố lúc hoàng hôn phía xa — P1: giàn đứng riêng, bàn ghế nằm trong lòng giàn

Chân cột và lớp chống thấm

Đây là chỗ dễ hỏng nhất khi làm giàn trên mái. Một hãng pergola ở châu Âu lưu ý: với sân thượng kiểu thông thường, màng chống thấm nằm khá cao trong các lớp sàn, nên tuyệt đối không khoan vào nó. Họ cũng khuyên lót thêm một lớp màng dưới các điểm chịu lực. Thủng một lỗ nhỏ thôi, nước có thể thấm xuống trần tầng dưới mà mãi sau mới lộ ra.

Cách an toàn hơn là cho cột đứng trên đế hoặc bệ riêng đặt nổi trên sàn, thay vì cắm chân xuống. Giàn P6 cột vuông bệ đá cho thấy kiểu này: mỗi cột gỗ đứng trên một bệ trắng, gỗ không chạm nền, nước mưa chảy qua chân bệ. Bệ nặng bao nhiêu, neo vào đâu thì cần thợ xem kết cấu sàn thật của nhà bạn, không có con số chung cho mọi nhà. Chỗ sàn có dầm hay cột của tầng dưới đỡ ngay bên dưới là chỗ đặt chân giàn tốt nhất, nhìn bản vẽ kết cấu là biết vị trí.

Giàn pergola P6 cột gỗ vuông đứng trên bệ trắng, mái nan phủ cây leo, bàn ăn và ghế dưới hiên lát gạch — P6: mỗi cột đứng trên một bệ riêng

Gió trên mái mạnh hơn dưới sân

Càng lên cao gió càng mạnh, vì ít bị mặt đất và cây cối cản lại. Sân thượng nhà phố lại trống trải, gió lùa qua khe giữa các nhà. Khung bốn cột không có thanh xiên dễ bị lắc ngang, nên trên mái cần thanh chống chéo ở đầu cột.

Cận đầu cột giàn P41: dầm ôm đầu cột, chốt gỗ vuông, thanh chống chéo xiên từ cột lên dầm — P41: thanh chống chéo khoá góc giữa cột và dầm

Giàn P46 mái lam nghiêng có chống chéo ở cả bốn góc, khung nhìn gọn mà đứng vững. Mái càng kín càng hứng gió, nên nếu lợp tấm đặc thì khung và chân càng phải chắc. Rèm vải hay đồ treo lớn thì nhớ tháo xuống khi có bão.

Giàn hoa P46 nâu cánh gián nhìn thẳng mặt trước, khung dầm bao, thanh chống chéo ở bốn góc, mái lam — P46: chống chéo đủ bốn góc

Chỉ che nắng hay che cả mưa

Giàn nan thưa chỉ cắt bớt nắng, mưa vẫn lọt. Muốn ngồi được khi mưa thì phải lợp thêm. P3 lợp tấm lấy sáng trên xà nghiêng: ánh sáng vẫn xuống, nước chảy dồn về một phía. Mái lợp nên có độ dốc và máng hứng, để nước không đổ thẳng xuống chỗ ngồi hay chân tường.

Giàn P3 nhìn từ trên: mái tấm lấy sáng trong mờ trên xà gỗ nâu đỏ, sân lát gạch và bồn hoa hai bên — Mái tấm lấy sáng, nước chảy về một phía

Kiểu thứ hai là lam gỗ nghiêng cố định như P46: nan xếp chéo răng cưa cắt nắng gắt buổi trưa mà vẫn thoáng gió, đỡ hầm hơn mái kín. Bạt cuốn, rèm vải hay tấm cứng mỗi loại có điểm mạnh yếu riêng, xem bài chọn mái che bổ sung cho pergola.

Cận mái giàn P46: lam gỗ nghiêng xếp răng cưa trên dầm, chốt gỗ vuông ở đầu cột, thanh chống chéo bên dưới — Lam nghiêng cố định: chắn nắng, gió vẫn qua

Tải trọng: giàn, sàn gỗ và chậu cây cộng lại

Trên mái, mọi thứ cộng dồn: khung giàn, bệ chân, sàn gỗ lát thêm, chậu cây đầy đất ướt sau mưa, bàn ghế và người ngồi. Sàn mái nhà phố thường không tính trước cho chừng ấy thứ, nên trước khi làm hãy hỏi người thiết kế nhà hoặc kỹ sư xem sàn chịu thêm được bao nhiêu.

Sân thượng căn hộ cao tầng lát sàn gỗ, lan can kính, chậu cây xếp dọc tường, bàn tròn và hai ghế gỗ gấp — Sàn gỗ, chậu cây, bàn ghế đều cộng vào tải sân thượng

Chậu to nên đặt gần cột hoặc sát tường chịu lực, đừng dồn ra giữa sàn. Sàn gỗ lát trên mái phải chừa đường cho nước chạy về phễu thu. Cách lát và thoát nước có trong bài sàn gỗ cho ban công và sân thượng. Các dáng giàn khác xem ở mục giàn hoa pergola.

Hỏi đáp pergola sân thượng

Làm pergola trên sân thượng có bị thấm không?

Không thấm nếu chân cột không xuyên qua lớp chống thấm và chỗ bắt vào tường được trám kín. Thấm thường bắt đầu từ lỗ khoan bắt bát chân cột.

Trồng cây leo trong chậu trên mái có phủ được giàn không?

Được, nếu chậu đủ lớn và tưới đều. Đất trong chậu trên mái khô nhanh vì nắng và gió thổi suốt ngày. Mái nhiều gió thì chọn cây lá nhỏ, cành dẻo.

Gỗ trên mái có mau bạc màu hơn dưới sân không?

Nắng trên mái không bị cây che, nên lớp dầu phủ bạc nhanh hơn ở sân có bóng mát. Mỗi năm nên xem lại một lần và phủ lại khi thấy gỗ ngả xám.

Cột giàn trên sân thượng nên đặt cách nhau bao xa?

RHS cho cột trong mỗi hàng cách nhau từ 0,9 đến 3,7 m tuỳ cỡ xà. Trên mái, nhịp ngắn thì xà nhỏ hơn và mỗi chân chịu ít tải hơn, đổi lại có thêm chân cột phải xử lý chống thấm. Thợ sẽ cân hai việc này theo mặt bằng sân nhà bạn.

Bạn chụp mặt sân thượng và bức tường tum gửi qua 0966 555 333, bên mình xem trước rồi hẹn lên đo tận nơi.

Mẫu giàn hoa pergola của xưởng VintageDecor