Chòi bát giác là chòi tám cạnh, tám cột, mái chóp tám mặt dồn về một đỉnh. So với chòi lục giác và chòi vuông đo cùng bề ngang, chòi bát giác cho mặt sàn rộng nhất và gần tròn nhất, hợp ghế băng chạy vòng cho đông người. Đổi lại nó nhiều cột, nhiều mối ghép, mái khó làm hơn. Chòi vuông thì ngược lại: dễ dựng, dễ kê bàn chữ nhật, nhưng sàn hẹp hơn hẳn khi đo cùng đường chéo. Muốn hình dung cụ thể, có thể xem chòi gỗ T100, chòi gỗ T140 và chòi gỗ T142, đều là mẫu xưởng đóng theo yêu cầu.
Cùng bề ngang 3,5 m, dáng nào rộng hơn
Lấy một khoảng sân cho chòi rộng 3,5 m, đo qua hai góc đối diện. Chòi lục giác có mặt sàn khoảng 8,0 m², sáu cạnh mỗi cạnh chừng 1,7 m. Chòi bát giác khoảng 8,7 m², tám cạnh mỗi cạnh chừng 1,3 m. Chòi tròn cùng cỡ được khoảng 9,6 m². Bản vẽ không có chòi vuông, nhưng tính theo hình học thì chòi vuông có đường chéo 3,5 m chỉ có cạnh khoảng 2,47 m, mặt sàn chừng 6,1 m².

Lý do nằm ở góc. Mỗi góc trong của hình vuông là 90 độ, lục giác đều là 120 độ, bát giác đều là 135 độ. Góc càng mở, hình càng gần tròn, phần sàn bị cắt ở các góc càng ít. Nhưng từ lục giác lên bát giác chỉ thêm chừng 0,7 m² sàn mà thêm tới hai cột, hai mặt mái. Với sân nhỏ, phần thêm ấy không nhiều. Với chòi to từ 4 m trở lên, bát giác mới thật sự lộ ưu thế.
Tám cột và mái chóp tám mặt
Chòi gỗ bát giác có tám cột đứng ở tám đỉnh, tám thanh xà nối đầu cột thành vòng, tám thanh kèo góc chạy từ đầu cột lên đỉnh. Mỗi mặt mái chiếm 45 độ của vòng tròn. Một bài hướng dẫn dựng mái tám mặt trên tạp chí nghề mộc JLC tính góc giữa kèo góc và kèo thường là 22,5 độ, đúng nửa của 45.

Chòi lục giác chỉ có sáu kèo góc, mỗi mặt mái chiếm 60 độ, ít mối nối hơn. Chòi vuông bốn kèo góc, mái bốn dốc, đây là kiểu thợ quen tay nhất. Muốn mái bát giác nhìn thanh hơn, có thể chia hai tầng mái, chừa cổ mái hở ở giữa cho gió thoát như mẫu chòi T98 hai tầng mái chóp nhọn. Mẫu chòi bát giác T143 cột đôi thì giữ một tầng mái, làm dày phần cột.

Chỗ ngồi quanh chòi: bao nhiêu người
Sơ đồ bố trí của xưởng gợi ý thế này: chòi lục giác 3 m kê bàn tròn 80 cm với bốn ghế; chòi lục giác 3,5 m kê bàn tròn 1 m với sáu ghế; chòi bát giác 4 m chạy ghế băng vòng theo các cạnh, đặt bàn giữa, ngồi được 8 đến 10 người. Ghế băng tính sâu 45 cm và chừa một cạnh làm lối vào.

Đây là chỗ chòi bát giác hơn rõ nhất. Tám cạnh ngắn, góc mở 135 độ, ghế băng đi vòng gần như liền một mạch, người ngồi quay mặt vào nhau. Chòi vuông chỉ có bốn cạnh, ghế băng tới góc phải gãy vuông, hai người ngồi ở góc chạm đầu gối nhau.
Gazebo kiểu phương Tây thường để hở các mặt. Ở chỗ gió lùa, bạn có thể đóng kín vài cạnh làm lưng tựa, như mẫu chòi T144 ba mặt vách ván kín lưng: ba cạnh ván kín chắn gió, các cạnh còn lại để mở nhìn ra vườn.

Chòi lục giác hay bát giác, hay chòi vuông
Chòi lục giác hợp sân vừa phải và gia đình hay ngồi bàn tròn bốn đến sáu người. Ít cột hơn bát giác, mái sáu mặt vẫn có dáng chóp, nhìn cân đối từ mọi phía. Mẫu chòi lục giác T70 trên bệ đá là kiểu hay gặp: sáu cột, lan can năm cạnh, một cạnh để trống có bậc lên.

Chòi vuông thì hợp khi bạn muốn kê bàn ăn chữ nhật, muốn đặt chòi sát góc tường rào, hoặc muốn nối thêm mái phụ, quầy, kho về sau. Cạnh thẳng dễ ghép với các khối khác, sàn vuông cũng dễ trải chiếu. Kiểu này xem thêm ở mục chòi vuông, chữ nhật.

Câu hỏi chòi lục giác hay bát giác thường chốt lại ở hai điểm: chòi định rộng bao nhiêu và bao nhiêu người hay ngồi cùng lúc. Dưới khoảng 3,5 m, lục giác là đủ. Từ 4 m trở lên và hay có khách đông, bát giác đáng làm hơn. Các mẫu cả hai kiểu nằm chung ở mục chòi lục giác, bát giác, tròn.
Chỗ khó khi thi công chòi bát giác
Khó nhất là góc. Mỗi góc trong 135 độ nên hai đầu xà gặp nhau phải cắt vát 22,5 độ mỗi bên. Lệch nửa độ ở một góc thì chưa thấy gì, nhưng tám góc cộng dồn lại là vòng xà không khép. Vì vậy cột phải dựng thật thẳng và đều nhau trước khi đặt xà. Bài JLC cũng kiểm phần khung đỡ cho phẳng, thẳng và đều cỡ rồi mới lên mái.

Phần mái cũng nhiều việc hơn. Tám đường sống mái là tám chỗ phải cắt ngói và che kín chống dột, gấp đôi chòi vuông. Người viết bài JLC dựng cả khung mái trên mặt đất, xong mới dùng cẩu nâng lên đặt vào chỗ. Bên mình làm khung bằng gỗ thông xử lý sẵn chống mối, chống mọt, đo sân tận nơi rồi mới chốt cỡ chòi, nên sàn và mái khớp với chỗ đặt thật chứ không theo một cỡ đóng sẵn.
Hỏi đáp về chòi bát giác
Chòi bát giác cần sân rộng bao nhiêu?
Ngoài bề ngang của chòi, cần cộng thêm phần mái đua ra ngoài và lối đi quanh chòi. Cách chọn cỡ theo diện tích sân có trong bài kích thước chòi gỗ theo diện tích sân vườn.
Cùng cỡ, chòi bát giác có tốn hơn chòi lục giác không?
Có, vì thêm hai cột, hai mặt mái và nhiều mối ghép hơn. Bên mình báo giá theo bản vẽ và kích thước thật của từng sân, không có một con số chung cho mọi chòi.
Chòi bát giác lợp mái gì?
Nhiều mẫu của xưởng lợp ngói như T98, T143. Muốn mái nhẹ hơn thì có mẫu chòi bát giác T63 mái bitum, tấm lợp mềm uốn theo tám mặt dễ hơn ngói.
Nếu sân rộng và nhà hay có khách, chòi tám cạnh với ghế băng chạy vòng là chỗ ngồi đông người dễ chịu nhất. Sân nhỏ thì lục giác hoặc chòi vuông đỡ tốn chỗ mà vẫn đẹp. Bạn gửi ảnh và số đo sân về số 0966 555 333; nhận được là bên mình vẽ thử cả hai dáng trên mặt bằng để bạn đặt cạnh nhau mà chọn. Xem thêm các kiểu khác trong mục chòi sân vườn.
Mẫu chòi bát giác, lục giác của xưởng VintageDecor
Chòi Gỗ T69 Hai Tầng Ngói Âm Dương
Chòi Gỗ T143 Bát Giác Cột Đôi Mỗi Góc
Chòi Gỗ T141 Bát Giác Vách Song Xen Kẽ Mặt Mở
Chòi Gỗ T64 Sàn Nâng Bậc Tam CấpXem đủ các mẫu chòi bát giác, kèm cách chọn cỡ, chọn màu gỗ và đặt làm theo kích thước.
